Ən çox verilən suallar

İcbari tibbi sığorta əhalinin sosial müdafiəsi forması olaraq, sığorta hadisəsi zamanı əhaliyə icbari tibbi sığortanın maliyyə mənbələri hesabına ilkin səhiyyə xidmətlərinin, təcili və təxirəsalınmaz tibbi yardımın, habelə sığorta olunanlara xidmətlər zərfində nəzərdə tutulmuş şərtlər çərçivəsində tibbi xidmətlərin göstərilməsinə təminat verən dövlətin hüquqi, iqtisadi və təşkilati tədbirlər məcmusudur. 

İcbari tibbi sığorta sisteminin məqsədi səhiyyə sahəsində mövcud maliyyələşmə mexanizmlərini yeni iqtisadi əsaslarla təkmilləşdirərək əhaliyə göstərilən tibbi xidmətlərin keyfiyyətini daha da yüksəltmək və əlçatanlığını təmin etməkdir.

1 yanvar 2020-ci ildən icbari tibbi sığortanın ölkədə mərhələli tətbiqinə başlanılıb.
 

Birinci mərhələdə 2020-ci ilin yanvar ayından etibarən icbari tibbi sığorta Naxçıvan Muxtar Respublikası və 23 inzibati ərazidə tətbiq edilir. Qeyd olunan ərazilərə Quba, Qusar, Xaçmaz, Şabran, Siyəzən, Xızı, Şamaxı, İsmayıllı, Ağsu, Qobustan, Balakən, Zaqatala, Qax,Şəki, Oğuz, Qəbələ, Göyçay, Ucar, Zərdab, Kürdəmir, Mingəçevir, Ağdaş, Yevlax və Naxçıvan Muxtar Respublikası* daxildir.

*Naxçıvan Muxtar Respublikasında Nazirlər Kabineti yanında İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyi fəaliyyət göstərir.  Muxtar Respublikada icbari tibbi sığortanın tətbiqini sözügedən qurum həyata keçirir.
 

İkinci mərhələdə 2020-ci ilin aprel ayından etibarən icbari tibbi sığorta 21 inzibati ərazidə tətbiq olunacaq. Qeyd olunan ərazilərə Gəncə,Göygöl,Goranboy, Daşkəsən, Samux, Naftalan, Şəmkir, Qazax, Ağstafa, Gədəbəy, Tovuz, Bərdə, Tərtər, Ağdam, Ağcabədi, Füzuli, Beyləqan, Xocavənd, Xocalı, Laçın, Kəlbəcər daxildir.

Üçüncü mərhələdə 2020-ci ilin iyul ayından etibarən icbari tibbi sığorta 15 inzibati ərazidə tətbiq olunacaq. Qeyd olunan ərazilərə Lənkəran, Masallı, Lerik, Yardımlı, Astara, Cəlilabad, Salyan, Neftçala, Biləsuvar, İmişli, Saatlı, Hacıqabul, Şirvan, Sabirabad, Cəbrayıl daxildir.

Dördüncü mərhələdə 2020-ci ilin oktyabr ayından etibarən icbari tibbi sığorta  Bakı, Sumqayıt, Abşeron,Xankəndi, Qubadlı, Zəngilan və Şuşada tətbiq ediləcək. 

Xidmətlər zərfi icbari tibbi sığortanın maliyyə mənbələri hesabına sığortaolunanlara müvafiq növdə, həcmdə və şərtlərlə göstərilən tibbi xidmətlərin toplusudur.

Xidmətlər zərfinə daxil olan tibbi xidmətlər çərçivəsində stasionar müalicə və təcili təxirəsalınmaz tibbi yardım zamanı istifadə olunan dərman vasitələri təminata daxildir.

İcbari tibbi sığorta haqları 1 aprel 2020-ci il tarixindən ödənilməlidir.

Rəsmi əmək müqaviləsinə əsasən işləyən şəxslər, mülki-hüquqi xarakterli müqavilələr əsasında işləri (xidmətləri) yerinə yetirən fiziki şəxslər, vergi ödəyicisi kimi vergi uçotuna alınmış fiziki şəxslər istisna olmaqla hər kəs icbari tibbi sığorta haqqı ödəməkdən azaddır. Onların sığortahaqları dövlət büdcəsi hesabına ödəniləcək. 

Dövlət və neft sektorunda çalışan işəgötürən və işçilərdən aylıq hesablanmış əməyin ödənişi fondunun 8000 manata qədər olan hissəsindən 2%, 8000 manatdan yuxarı olan hissəsindən 0.5% miqdarında icbari tibbi sığorta haqqının tutulacaq. 

Qeyri-dövlət və qeyri-neft sektorunda çalışan işəgötürən və işçilərdən  aylıq hesablanmış əməyin ödənişi fondunun 8000 manata qədər olan hissəsindən 1%, 8000 manatdan yuxarı olan hissəsindən 0.5% miqdarında icbari tibbi sığorta haqqı tutulacaq. 2021-ci ildən etibarən bu sektor üzrə işəgötürən və işçilərdən əməkhaqqının 8000 manata qədər olan hissəsindən 2% miqdarında icbari tibbi sığorta haqqının tutulması müəyyən olunub.

Mülki-hüquqi xarakterli müqavilələr əsasında işləri (xidmətləri) yerinə yetirən fiziki şəxslər aylıq gəlirlərinin 8000 manatadək (8000 manat da daxil olmaqla) olan hissəsinin 2 faizi, 8000 manatdan yuxarı olan hissəsinin 1 faizi miqdarında icbari tibbi sığorta haqqı ödəyəcəklər.

1 aprel 2020-ci ildən etibarən vergi ödəyicisi kimi vergi uçotuna alınmış fiziki şəxslər minimum aylıq əməkhaqqının 4 faizi miqdarında (Hazırda minimum əməkhaqqı 250 manat olduğu üçün ayda bu 10 manat təşkil edir)  icbari tibbi sığorta haqqı ödəyəcəklər. Bu məbləğ  hər ay üçün hesablanır və sonrakı ayın 15-dən gec olmayaraq tam məbləğdə ödənilir.

Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsinə əsasən vergi ödəyicisinin sahibkarlıq fəaliyyətini və ya digər vergi tutulan əməliyyatlarını müvəqqəti dayandırdığı halda vergi ödəyicisi kimi vergi uçotuna alınmış fiziki şəxslər (fərdi sahibkarlar) icbari tibbi sığorta haqqı ödəməkdən azaddır.

İcbari tibbi sığorta müddətli həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçulara, həbs edilmiş şəxslərə, müəyyən müddətə azadlıqdan məhrumetmə və ömürlük azadlıqdan məhrum etmə növündə cəza çəkən şəxslərə (məntəqə tipli cəzaçəkmə müəssisələri istisna olmaqla), habelə “Tibbi Sığorta haqqında” Qanunun 15-2.3-cü maddəsində göstərilən şəxslərə aid olunduğu hallar istisna olmaqla Azərbaycan Respublikasının Miqrasiya Məcəlləsinə əsasən Azərbaycan Respublikasında müvəqqəti olan, müvəqqəti və ya daimi yaşayan əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslərə şamil edilmir.

Ailə həkimi uşaqların və böyüklərin xəstəliklərinin profilaktikası, diaqnozu və müalicəsi ilə məşğul olan həkimdir.  Hər bir şəxs səhhətində yaranmış problemlə əlaqədar ilk növbədə ailə həkiminə müraciət etməlidir. Ailə həkimləri müalicə edə, tibbi göstəriş əsasında pasiyenti laborator və instrumental müayinələrə, ehtiyac olduqda isə ixtisas həkiminə göndəriş verə bilərlər.

Tibbi xidmətin tarifinin sığorta hadisəsi zamanı sığortaolunan tərəfindən ödənilməli olan müəyyən hissəsi müştərək maliyyələşmə məbləğidir.

Müştərək maliyyələşmə məbləğinin tətbiqinə 1 aprel 2020-ci ildən başlanılacaq.

Aşağıdakı hallarda vətəndaş müştərək maliyyələşmə məbləği ödəmir:

  • Təcili və təxirəsalınmaz tibbi yardım xidməti göstərildiyi halda
  • Ambulator şəraitdə ixtisaslı tibbi yardım üçün ailə həkimin göndərişi olduğu halda
  • Hamilə qadınların ambulator və stasionar şəraitində birbaşa ixtisaslı tibbi yardım üçün (ginekoloji xidmət üçün) müraciət etdiyi halda
  • Tibb müəssisəsi tərəfindən stasionar xidmət üçün göndəriş vərəqəsi verildiyi halda
  • Dəyəri 100 manata qədər olan 132 stasionar xidmət, 6 stasionar terapevtik,125 - cərrahi xidmət  üçün müraciət etdiyi halda.

Sığortaolunanın ixtisaslı həkimə müraciət etdiyi tarixdən 21 gün ərzində eyni tibb müəssisəsinə eyni ixtisaslı həkimə eyni səbəbdən təkrar müraciəti zamanı ixtisaslı həkimin müayinəsinə görə tibb müəssisəsinə müştərək maliyyələşmə məbləği ödəmir. 

Sığortaolunan stasionar tibbi xidmətdən istifadə etmək üçün eyni tibb müəssisəsinə, eyni ixtisaslı həkimə və eyni səbəbdən 45 (qırx beş) gün ərzində təkrar müraciət etdiyi hallarda, həmin müraciət üzrə göstərilən stasionar tibbi xidmətə görə müştərək maliyyələşmə məbləği ödəmir. 

“Nağdsız  hesablaşmalar  haqqında” Azərbaycan  Respublikası Qanuna əsasən publik hüquqi şəxslərdə hesablaşmalar yalnız nağdsız qaydada həyata keçirilməlidir. Qanunun tələbinə uyğun olaraq, nağdsız ödənişləri təmin etmək məqsədilə publik hüquqi şəxs statusu əldə etmiş xəstəxanalarda ödəmə terminalları və POS terminallar quraşdırılıb. Qeydiyyatçı tərəfindən pulsuz təqdim edilən bank kartına ödəmə terminalı vasitəsilə lazımi məbləği yerləşdirib, sığortaolunan ödənişi nağdsız qaydada həyata keçirməlidir. Əməliyyat başa çatdıqdan sonra etibarlılıq müddəti 3 il olan kart sığortaolunana qalır.

Tibbi ərazi bölməsi - dövlət səhiyyə sisteminə daxil olan tibb müəssisələrinin inzibati ərazi vahidləri üzrə qruplaşdırılmasıdır.  
 

Vətəndaş ailə həkiminin göndərişi olmadan qeydiyyatda olduğu inzibati ərazi üzrə tibb müəssisəsinə ambulator şəraitdə göstərilən tibbi xidmətə görə müraciət etdikdə hər bir sığorta hadisəsi üzrə 5 manat müştərək maliyyələşmə məbləği ödəməlidir

Bəli. Vətəndaş ailə həkiminin göndərişi olmadan tibbi ərazi bölməsi daxilində digər inzibati ərazidə yerləşən tibb müəssisəsinə ambulator şəraitdə göstərilən tibbi xidmətə müraciət etdikdə  hər bir sığorta hadisəsinə görə 5  manat, stasionar şəraitdə göstərilən xidmətin alınması üçün müraciət etdikdə hər bir sığorta hadisəsinə görə 30 manat müştərək maliyyələşmə məbləği ödəməlidir.

Bəli. Vətəndaş  ailə həkiminin göndərişi olmadan qeydiyyatda olduğu tibbi ərazi bölməsindən kənarda, yəni icbari tibbi sığorta tətbiq olunan digər inzibati ərazidə yerləşən tibb müəssisəsinə ambulator şəraitdə göstərilən tibbi xidmətə müraciət etdikdə hər bir sığorta hadisəsinə görə 15 manat, stasionar şəraitdə göstərilən xidmətin alınması üçün isə hər bir sığorta hadisəsinə görə 90 manat müştərək maliyyələşmə məbləği ödəməlidir.

 


 

Stasionar şəraitdə müayinə və müalicə tibbi göstəriş və həkim göndərişi əsasında aparılır, bu zaman istifadə olunan dərman, tibbi sərf (xüsusi tibbi sərflər – protez, implant və s. xaric) və gündəlik qidalanma təminata daxildir. Xidmətlər zərfində müəyyən edilmiş gün sayından daha artıq müddətdə stasionarda qalma müalicə həkimi tərəfindən təyin edildikdə və ya tibbi göstəriş olduqda İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin hesabına ödənilə bilər. Əks halda xidmətlər zərfində qeyd edilmiş tariflərə uyğun olaraq sığortaolunan tərəfindən ödəniş həyata keçirilməlidir.

Bəli, evdə tibbi xidmət sığortaolunana təhkim olunduğu ailə həkimi tərəfindən, təcili və təxirəsalınmaz hallarda isə təcili və təxirəsalınmaz tibbi yardım briqadası tərəfindən həyata keçirilir.

Dövlət tibb müəssisələri tərəfindən göstərilən təcili tibbi yardım xidmətləri  hər bir vətəndaş üçün əlçatan və ödənişsizdir. Təcili tibbi yardım çağırışları yalnız təcili və təxirəsalınmaz hallarda edilməlidir.  

Dövlət səhiyyə sisteminə daxil olan tibb müəssisələrində xidmətlər zərfi çərçivəsində müvafiq tibbi xidmətin göstərilməsi mümkün olmadığı halda, sığortaolunan göndəriş əsasında həmin xidməti yalnız Agentliklə müqaviləsi olan özəl tibb təchizatçısından əldə edə bilər.